Ongeveer 75 deelnemers in Midden Overijssel en vele vrijwilligers zetten zich vorig jaar op ruim 700 hectare weer in voor het behoud van weidevogels. Ze verrichtten mooi en belangrijk werk waarin ze weer de nodige uitdagingen tegenkwamen. In dit artikel een overzicht van het weidevogelseizoen van 2025.

Seizoen 2025 begon met een koud, schraal voorjaar. “Dat had vooral effect op het leggedrag van de grutto’s en tureluurs”, blikt Gerrit Nieuwenhuis terug, weidevogelcoördinator van het collectief. “Ze waren aan het koppelen om eieren te gaan leggen toen het koude, schrale weer inzette. De grutto’s stopten toen met koppelen en gingen in groepen bij elkaar bij het water zitten. Ze zijn daardoor later gaan nestelen. De regen en warmte kwamen gelukkig precies op tijd! De rest van het jaar verliep qua weer vrij gemiddeld.”

Resultaten per soort

Collectief Midden Overijssel heeft elf weidevogelgebieden die behoorlijk verschillen in omvang, omgeving en ligging. Dat maakt dat er ook qua resultaten per gebied grote verschillen zijn. Toch is het mogelijk wat algemeens te zeggen over de aantallen weidevogels per soort. Gerrit: “Gemiddeld genomen zagen we dat het met de grutto en scholekster vorig jaar redelijk ging. Dat geldt ook voor de wulp, mede dankzij De Woesten, een vrij klein weidevogelgebied ten noordwesten van Ommen waar de wulp in grote getallen heeft gebroed. De tureluur is lastiger te beoordelen omdat dit een vogel is die moeilijk te vinden en dus te tellen is. Van de kieviten gaan de aantallen helaas nog steeds achteruit”, meldt Gerrit.”

Aantrekkelijke plasdras

Naast De Woesten had ook weidevogelgebied Schanebroek bij Lemelerveld een goed seizoen. Niet alleen werden er veel nesten gevonden maar, heel belangrijk, ook de cijfers van de alarmtelling later in de lente waren goed. Dan wordt duidelijk hoeveel nesten daadwerkelijk zijn uitgekomen. In Schanebroek werden bij deze telling mooie aantallen kieviten, grutto’s, tureluurs, scholeksters en wulpen gevonden. Een ander voorbeeld van een gebied met goede resultaten is het Veenschap. Dit gebied ten noorden van Vriezenveen heeft een mooie plasdras die een enorme aantrekkingskracht op de vogels heeft.

Onbekende predatoren zorgen voor verrassingen

Alle gebieden hadden te maken met predatie, hoewel sommige gebieden meer dan andere. Marters, vossen en katten zijn algemeen gangbare predatoren. Opvallend was dat in 2025 in bepaalde gebieden een soms ongebruikelijke predator sterk naar voren kwam. Zo maakte in Lierderbroek de bruine kiekendief het de kuikens moeilijk in de kwetsbare fladderfase, net voordat ze vliegvlug worden en zichzelf in veiligheid kunnen brengen. “Het jaar daarvoor was in Liederbroek de vos met succes bestreden”, merkt Gerrit op. “Vaak zie je dan dat het jaar daarna een andere predator die rol overneemt. Je staat wat dat betreft steeds weer voor verrassingen.” Ook de steenmarter maakte in dit gebied veel slachtoffers. “Al met al had Lierderbroek door de vele predatie geen succesvol weidevogeljaar”, besluit Gerrit.

Hoop op marterontheffing

In een deel van Vroomshoop was ook de aanwezigheid van de bruine rat opvallend die, naast de vos, veel slachtoffers maakte onder de weidevogels. “Deze rattenplaag verdient komende jaar extra aandacht. Daarom wordt in dit gebied de akkerrand anders ingericht zodat het geen uitvalsbasis meer is voor de bruine rat”, aldus Gerrit. Wat betreft de alom aanwezige steenmarter kijken weidevogelgroepen hoopvol naar de provincie Overijssel. De provincie kijkt momenteel of het mogelijk is een marterontheffing te realiseren in een straal van 2 kilometer rondom alle weidevogelgebieden van Overijssel. De hoop is dat deze ontheffing voor het begin van het seizoen 2026 afgegeven gaat worden.

Eerste kievitsei in het gebied van Collectief Midden Overijssel

Op woensdagmiddag 12 maart 2025 om 16.00 uur vond deelnemer Johan Andela het eerste kievitsei in Midden Overijssel. Het ei lag bij de plasdras tussen de Twistveenweg en de Kalkwijk bij Vroomshoop. Anderhalf uur eerder werd in de buurt van Steenwijk het eerste kievitsei van de provincie Overijssel gevonden. Het eerste kievitsei van Nederland werd 7 maart 2025 gevonden in de provincie Noord Brabant.