In het coulisselandschap van landgoed Schoonheten melken Anke en Harold Nijensteen al bijna 40 jaar hun koeien. Hun extensieve bedrijf ‘Hofstede ’t Laar’, waar de 100 melkkoeien en 70 stuks jongvee het grootste deel van het jaar buiten lopen, leent zich goed voor agrarisch natuurbeheer. Het stel begon twintig jaar geleden met grasland- en randenbeheer en liet dat niet meer los.
“Omdat we sinds 2017 72 hectare grond pachten en in verhouding tot het aantal koeien veel grond hebben, was een extensieve bedrijfsvoering voor ons een logische stap”, vertelt Anke. Anke en Harold zitten aan tafel in hun gemoedelijke keuken in het huis met blauwwitte landgoedluiken. “We houden van robuuste koeien dus kruisen we wat vleesras in de kudde in, deels met eigen stier. Al het ruwvoer: mais en gras, komt van eigen land, alleen krachtvoer kopen we in. Daar doen onze koeien het goed op. Dat zien we terug in mooie gehaltes van 4% eiwit en 5% vet. We melken rond de 8500 liter per koe per jaar.”
Inkomen van natte, schaduwrijke grond
“Ruim 5 hectare grond ligt onder ANLb beheer, bestaand uit botanisch grasland, kruidenrijke akkerranden en botanische hooilandranden”, legt Harold uit. “Het gaat om percelen die te nat zijn om te maaien en/of koeien op te laten lopen, en incourante delen van percelen. Op zulke stukken land is het voor ons voordelig om aan Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer te doen. Zo brengt deze grond ecologisch en financieel toch wat op!”
Koeien in de wei
“Verder wilden we ook wat voor het bodemleven doen”, vervolgt Anke. “We weten dat het injecteren van mest verstorend werkt voor het bodemleven. Daarom hebben we onderzocht of we daarvan af konden stappen om alleen nog bovengronds te bemesten. Helaas bleek dat voor ons te veel werk en daardoor niet haalbaar. De koeien lopen veel buiten, dit jaar maar liefst 228 dagen en 4216 uur, mede dankzij het droge najaar. Dat doet ook wat goeds voor de biodiversiteit, merken we. Mestflatten trekken veel insecten aan, die op hun beurt weer vogels aantrekken. Ons bedrijf leent zich goed voor het weiden van de koeien. Omdat er overal singels en bomen staan, hebben de dieren op elk perceel de mogelijkheid in de schaduw te staan als het warm is.”
Bodemleven van een ander niveau
“Dat het bodemleven op de beheerpercelen van een bovengemiddeld niveau is, is duidelijk”, merkt Harold op. “De werknemers van Eurofins, die de grondmonsters afnemen, zijn altijd erg onder de indruk van het bodemleven op die percelen. Er zitten veel wormen in de grond en er staat vaak mooi lang gras. Dit trekt niet alleen insecten aan, maar ook reeën met kalfjes komen er op af. Reden voor ons om extra voorzichtig te zijn als we daar maaien. Een medewerker van het landgoed zorgt altijd dat voor die tijd de kalfjes uit het perceel zijn. Qua dieren zien we hier van alles: buizerds, valkjes, reigers, vossen, ganzen etc. Dat is meer geworden sinds er minder verkeer langsrijdt doordat de doorgaande weg is afgesloten. Door de buizerds hebben we geen last van kraaien en de steenuil die in de stal huist, zorgt ervoor dat daar geen spreeuwen binnenkomen en alles onder poepen. Grappig is dat de oude boerderijmuren ook biodiversiteit aantrekken. Vogels komen af op de schelpenkalk in de voegen! Ze pikken er gaatjes in waar vervolgens insecten in komen huizen.”
Toekomst
Harold en Anke houden van het leven op hun boerderij. “We hebben veel vrijheid te midden van al deze grond”, zegt Anke. “We hebben het geluk dat we lang een stagebedrijf waren en elk jaar een stagiaire hadden. Daarvan zijn er een heel aantal blijven plakken waardoor we nu vijf melkers hebben die bijna elke avond het melken voor hun rekening nemen. Onze kinderen gaan het bedrijf waarschijnlijk niet overnemen, maar we houden het zo dat het wel over te nemen is.”
