Kan ik via ANLb meedoen aan akkervogelbeheer?
Akkervogelbeheer is één van de mogelijkheden van het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb), naast weidevogel-, botanisch-, landschapsbeheer en beheer binnen de categorieën water of klimaat. Een samenvatting van hoe Collectief Midden Overijssel (CMO) omgaat met akkervogelbeheer vindt u op deze pagina. Een uitgebreide toelichting kunt u nalezen in onze beheerstrategie, zie Beheerstrategie 2023-2028 versie 2025.
Hoe ziet goed akkervogelbeheer eruit?
Als we de akkervogels willen behouden, dan moeten zij in een gebied de beschikking hebben over drie V’s:
- Voedsel en vocht: moet er genoeg zijn, op alle momenten in het jaar dat er akkervogels zijn;
- Veiligheid: een plek zonder verstoring, voldoende dekking en niet te veel predatoren;
- Voortplantingslocatie: oftewel een plek waar ze kunnen broeden.
Een gebied moet altijd aan alle drie V’s voldoen. Als het wel lukt om de nesten uit te laten komen, maar vervolgens vinden de vogels geen voedsel, worden ze uitgemaaid of gepredeerd, dan is alle moeite voor niets geweest.
CMO zet daarom in op variatie in beheermaatregelen: een beheermozaïek voor akkervogels. Dat gaat in de praktijk om een lappendeken van beheer dat elkaar aanvult.
Stap 1: bekijk of uw percelen in een van de twee akkervogelgebieden van CMO liggen
De provincie heeft vier akkervogelgebieden aangewezen in ons werkgebied. CMO kiest ervoor om met twee gebieden daadwerkelijk aan de slag te gaan met akkervogelbeheer in het ANLb, in navolging van twee pilots in de periode 2020-2022. In de overige gebieden zijn de aantallen akkervogels te klein en/of het draagvlak te gering. We kiezen daarom nu voor de meest kansrijke gebieden.
Er zijn mogelijkheden voor akkervogelbeheer in de volgende gebieden:
- Vroomshoop: gericht op zowel de kievit als de patrijs.
- Bergentheim-Kloosterhaar-Sibculo: gericht op de veldleeuwerik en de gele kwikstaart.
De Provincie heeft bepaald welke gebieden wel of niet tot het leefgebied Open Akker horen. Deelname aan het ANLb is alleen mogelijk als uw percelen binnen dit leefgebied vallen. In de kaartviewer ANLb kunt u de begrenzing van het leefgebied dooradering vinden. Selecteer hiervoor aan de rechterzijde in het menu Maps&Tools: Layers & Legends + Leefgebied Open Akker + vink nogmaals Open Akker aan. Liggen uw percelen niet in de begrenzing? Dan is beheer via het ANLb op dit moment niet mogelijk in deze gebieden.
Wellicht is wel beheer mogelijk in de Categorie Water of Categorie Klimaat. Dit betreft water- en klimaatbeheermaatregelen, maar heeft ook als doel verbetering van de biodiversiteit (met name doelsoorten KRW) en de ecologische kwaliteit. Bekijk hiervoor de samenvatting Water en Klimaat. Let wel: het budget voor Water en Klimaat is beperkt. U kunt bij CMO navragen of er nog ruimte is.
Stap 2: bekijk welke pakketten voor uw akkervogelgebied mogelijk zijn
CMO stelt diverse beheerpakketten beschikbaar voor het akkervogelbeheer. Welke mogelijkheden voor uw percelen gelden is afhankelijk van:
- Het akkervogelgebied waarin uw percelen liggen.
- De soorten waarop het beheer zich richt.
Klik op tabel voor een grotere weergave
Patrijs
Patrijzen zijn bijzonder honkvast: ze verblijven het hele jaar in hetzelfde gebied en zoeken daar nestgelegenheid, dekking en voedsel. Dit allemaal binnen ca. 500 meter afstand van elkaar. Kruidenrijke akkerranden/blokken die deels in de winter blijven overstaan, zijn perfect voor deze soort.
Kievit
Het beheer op bouwland richt zich voor de kievit op kuikenoverleving. Door de bewerkingen op het land uit te stellen tot half mei, is de kans veel groter dat de nesten uitkomen. In een aangrenzende kievitstrook, vinden de kuikens ook voldoende voedsel.
Veldleeuwerik
We focussen ons op beheer voor de veldleeuwerik, de gele kwikstaart profiteert dan vanzelf mee. Een veldleeuwerik heeft drie succesvolle broedsels nodig om te populatie te laten groeien. Het beheer richt zich dan ook op een maai-interval dat past bij de broedtijd van de veldleeuwerik. Ook stimuleren we de teelt van luzerne voor de veldleeuwerik.
Stap 3: beoordeel of u zich kunt vinden in de pakketvoorwaarden en beheervergoeding
CMO stelt diverse beheerpakketten beschikbaar voor het akkervogelbeheer. Er zijn drie onderdelen die u kunt beoordelen om te bepalen of dit pakket bij u past:
- Instapeisen: dit zijn de voorwaarden waaraan u moet voldoen om met het beheerpakket te mogen starten;
- Pakketvoorwaarden: dit zijn de maatregelen die u moet doen of juist laten;
- Beheervergoeding: de jaarlijkse vergoeding voor het uitvoeren van de beheermaatregelen.
U kunt alle beheerpakketten met voorwaarden terugvinden op onze website, klik daarvoor hier. Daar vindt u ook de beheervergoedingen voor 2026.
Meer informatie?
Voor meer informatie: klik hier.
Met vragen kunt u bellen of mailen naar ons secretariaat: tel. 06 34 49 75 74 of info@collectiefmiddenoverijssel.nl. Indien gewenst kijkt een gebiedscoördinator graag met u mee naar de mogelijkheden. U kunt ook rechtstreeks contact met hen opnemen. U vindt hun namen en gegevens hier.
Foto patrijzen van Harm Jan Kerssies

