Kan ik via ANLb meedoen aan landschapsbeheer of overig beheer voor groene dooradering?

 

Landschapsbeheer, akkerbeheer, botanisch beheer en extensieve beweiding noemen we ook wel groene dooradering. Dit beheer binnen het leefgebied ‘Dooradering’ is één van de mogelijkheden van het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb), naast weidevogelbeheer en beheer binnen de categorieën Water of Klimaat. Een samenvatting van hoe Collectief Midden Overijssel (CMO) omgaat met dit type beheer vindt u in dit document. Een uitgebreide toelichting kunt u nalezen in onze beheerstrategie, zie Beheerstrategie 2023-2028 versie 2025.

Landschapsbeheer in beheermozaïek

Doel van het landschapsbeheer in het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) is een leefgebied voor fauna te bieden. Alle diersoorten moeten de beschikking hebben over vier V’s:

• Voedsel: moet er genoeg zijn en van de goede soort en kwaliteit;
• Veiligheid: een plek om zich te verschuilen;
• Voortplantingslocatie: dichtbij en op het juiste moment in het jaar.
• Verbinding: de mogelijkheid om veilig van de ene naar de andere plek te komen.

CMO zet daarom in op variatie in beheermaatregelen: een beheermozaïek voor specifieke soorten. Dat gaat in de praktijk om een lappendeken van beheer dat elkaar aanvult. Dit beheer kan per (doel-) soort sterk verschillen.

Stap 1: bekijk of uw percelen begrensd zijn in leefgebied Dooradering

Het ANLb werkt met leefgebieden. In elk leefgebied richt het beheer zich op het verbeteren van de leefomgeving van specifieke soorten die daar voorkomen. Het leefgebied Dooradering richt zich op vogels en amfibieën die afhankelijk zijn van botanisch beheer, kruidenrijke akker(randen) en landschapselementen.

De Provincie heeft bepaald welke gebieden wel of niet tot het leefgebied Dooradering horen. Deelname aan het ANLb is alleen mogelijk als uw percelen binnen dit leefgebied vallen. In de kaartviewer ANLb kunt u de begrenzing van het leefgebied Dooradering vinden. Selecteer hiervoor aan de rechterzijde in het menu Maps&Tools: Layers & Legends + Leefgebied Dooradering + vink Dooradering aan. Liggen uw percelen niet in de begrenzing? Dan is landschapsbeheer via het ANLb op dit moment niet mogelijk in deze gebieden.
Wellicht is wel beheer mogelijk in de Categorie Water of Categorie Klimaat. Dit betreft water- en klimaatbeheermaatregelen, maar heeft ook als doel verbetering van de biodiversiteit (met name doelsoorten KRW) en de ecologische kwaliteit. Bekijk hiervoor de samenvatting Water en Klimaat. Let wel: het budget voor Water en Klimaat is beperkt. U kunt bij CMO navragen of er nog ruimte is.

Stap 2: bekijk of uw percelen in een kerngebied liggen

CMO heeft voor een viertal doelsoorten kerngebieden bepaald: boomkikker, kamsalamander, knoflookpad en het korhoen. Deze soorten komen met name of alleen in deze gebieden voor en leggen in hun leefgebied maar een beperkte afstand af. Beheermaatregelen hebben daardoor het meeste effect in de gebieden waar deze soorten nu al voorkomen.

In de kaartviewer ANLb kunt u de begrenzing van deze kerngebieden vinden. Selecteer hiervoor Leefgebied dooradering + de vier kerngebieden die hierboven benoemd zijn.

Stap 3: bekijk welke pakketten mogelijk zijn

CMO stelt verschillende beheerpakketten beschikbaar voor het landschapsbeheer. Welke mogelijkheden er zijn voor uw percelen is afhankelijk van:

• De soorten waarop het beheer zich richt.
• Of uw percelen in een kerngebied voor specifieke doelsoorten liggen.

Klik op de afbeelding voor een grote weergave

Welke beheerpakketten kan ik afsluiten op mijn percelen?

Liggen uw percelen in een kerngebied?

• Ja? Dan zijn in principe alle pakketten mogelijk die met een + benoemd zijn bij het kerngebied. Wel moet u voldoen aan de voorwaarden die hieronder benoemd zijn per doelsoort.
• Nee? Dan blijven alleen de pakketten over die met een + onder de patrijs, steenuil en mozaïek grauwe klauwier staan. Wel moet u dan voldoen aan de voorwaarden die hieronder benoemd zijn voor deze doelsoort.

Voldoet u aan de voorwaarden die benoemd zijn?

• Ja? Dan zijn de pakketten die met een + onder deze doelsoort staan mogelijk voor u.
• Nee? Dan kunt u dit pakket niet afsluiten.

4: bekijk de specifieke voorwaarden per beheermozaïek voor de doelsoorten

Voor al het beheer geldt dat een enkel beheerpakket niet mogelijk is: er moet een beheermozaïek aanwezig zijn waardoor een leefgebied ontstaat dat bijdraagt aan het leefgebied van een specifieke soort. Daarbij gelden soms specifieke voorwaarden, we noemen de belangrijkste.

Kerngebied kamsalamander en boomkikker

• Uw percelen liggen in een kerngebied voor een van deze soorten.
• Het landbiotoop (dit zijn alle beheerpakketten met een +, behalve de poel) kan alleen onder beheer als dit maximaal 200 meter van een poel ligt.

Kerngebied knoflookpad

• Uw percelen liggen in een kerngebied voor deze soort.
• Akkerpakketten kunnen alleen onder beheer als deze op maximaal 200 meter van een poel liggen.

Kerngebied korhoen

• Uw percelen liggen in een kerngebied voor deze soort.
• Beheerpercelen liggen maximaal 200 meter van elkaar.

Patrijs

• De patrijs is gebonden aan een halfopen tot open boerenlandschap, met een voorkeur voor akkers. Gebieden waar patrijzen voorkomen en gebieden die ecologisch geschikt zijn voor de patrijs komen in aanmerking voor het afsluiten van een beheerpakket gericht op de patrijs.
• Beheerpercelen liggen maximaal 500 meter van elkaar en bevatten zowel voedsel- als nestgelegenheid.

Steenuil

• Beheer voor de steenuil is mogelijk wanneer binnen 100 meter afstand zowel nestgelegenheid aanwezig is (nestkast of natuurlijke holtes) als voedselgelegenheid (kruidenrijke akkerranden, takkenrillen, beweid grasland, etc.).
• Het pakket boomgaard is alleen mogelijk als de steenuil er al voorkomt óf wanneer binnen 100 meter van de boomgaard voldoende voedselgelegenheid aanwezig is.
• Als in de boomgaard geen holtes aanwezig zijn, dan is de plaatsing van een steenuilenkast verplicht.
• Buiten de boomgaard is maximaal circa 1 hectare aan overig beheer mogelijk (alle andere beheerpakketten met een +).

Mozaïek grauwe klauwier

• Beheer moet bestaan uit een combinatie van aan elkaar grenzende landschapselementen, kruidenrijker akker(randen) en/of botanisch beheer die samen voor een kleinschalig mozaïek zorgen.
• Het geheel moet minimaal 3 hectare in omvang zijn.

Stap 5: beoordeel of u zich kunt vinden in de pakketvoorwaarden en beheervergoeding

CMO stelt diverse beheerpakketten beschikbaar voor het landschapsbeheer. Er zijn drie onderdelen die u kunt beoordelen om te bepalen of dit pakket bij u past:

• Instapeisen: dit zijn de voorwaarden waaraan u moet voldoen om met het beheerpakket te mogen starten;
• Pakketvoorwaarden: dit zijn de maatregelen die u moet doen of juist laten;
• Beheervergoeding: de jaarlijkse vergoeding voor het uitvoeren van de beheermaatregelen.

U kunt alle beheerpakketten met voorwaarden terugvinden op onze website. Daar vindt u ook de beheervergoedingen voor 2026.

Meer informatie?

Voor meer informatie over meedoen aan het ANLb: klik hier. Met vragen kunt u bellen of mailen naar ons secretariaat: tel. 06-3449 7574 of info@collectiefmiddenoverijssel.nl. Indien gewenst kijkt een gebiedscoördinator graag met u mee naar de mogelijkheden. U kunt ook rechtstreeks contact met hen opnemen. U vindt hun namen en gegevens hier.

Foto boomkikker van Christian Bekhuis